Law

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden

Netherlands · constitution · status not stated by the publisher

The authentic text (Dutch).

Show the translation (English)

Ask the law about thisMore laws of NetherlandsFor machines: Markdown

The publisher does not state since when this version applies. Read on 2026-11-15.

The words as nl.wikisource.org keeps them, not the publisher's own copy. Copy read on 2026-11-15. The page it was read from

sha256 060cc1883ec72fec5a4926662f6aa0c124906e38f51cd99b936de7976e6905b5

Contents: 191 provisions
  1. preamble
  2. Artikel 1
  3. Artikel 2
  4. Artikel 3
  5. Artikel 4
  6. Artikel 5
  7. Artikel 6
  8. Artikel 7
  9. Artikel 8
  10. Artikel 9
  11. Artikel 10
  12. Artikel 11
  13. Artikel 12
  14. Artikel 13
  15. Artikel 14
  16. Artikel 15
  17. Artikel 16
  18. Artikel 17
  19. Artikel 18
  20. Artikel 19
  21. Artikel 20
  22. Artikel 21
  23. Artikel 22
  24. Artikel 23
  25. Artikel 24
  26. Artikel 25
  27. Artikel 26
  28. Artikel 27
  29. Artikel 28
  30. Artikel 29
  31. Artikel 30
  32. Artikel 31
  33. Artikel 32
  34. Artikel 33
  35. Artikel 34
  36. Artikel 35
  37. Artikel 36
  38. Artikel 37
  39. Artikel 38
  40. Artikel 39
  41. Artikel 40
  42. Artikel 41
  43. Artikel 42
  44. Artikel 43
  45. Artikel 44
  46. Artikel 45
  47. Artikel 46
  48. Artikel 47
  49. Artikel 48
  50. Artikel 49
  51. Artikel 50
  52. Artikel 51
  53. Artikel 52
  54. Artikel 53
  55. Artikel 54
  56. Artikel 55
  57. Artikel 56
  58. Artikel 57
  59. Artikel 58
  60. Artikel 59
  61. Artikel 60
  62. Artikel 61
  63. Artikel 62
  64. Artikel 63
  65. Artikel 64
  66. Artikel 65
  67. Artikel 66
  68. Artikel 67
  69. Artikel 68
  70. Artikel 69
  71. Artikel 70
  72. Artikel 71
  73. Artikel 72
  74. Artikel 73
  75. Artikel 74
  76. Artikel 75
  77. Artikel 76
  78. Artikel 77
  79. Artikel 78
  80. Artikel 79
  81. Artikel 80
  82. Artikel 81
  83. Artikel 82
  84. Artikel 83
  85. Artikel 84
  86. Artikel 85
  87. Artikel 86
  88. Artikel 87
  89. Artikel 88
  90. Artikel 89
  91. Artikel 90
  92. Artikel 91
  93. Artikel 92
  94. Artikel 93
  95. Artikel 94
  96. Artikel 95
  97. Artikel 96
  98. Artikel 97
  99. Artikel 98
  100. Artikel 99
  101. Artikel 100
  102. Artikel 101
  103. Artikel 102
  104. Artikel 103
  105. Artikel 104
  106. Artikel 105
  107. Artikel 106
  108. Artikel 107
  109. Artikel 108
  110. Artikel 109
  111. Artikel 110
  112. Artikel 111
  113. Artikel 112
  114. Artikel 113
  115. Artikel 114
  116. Artikel 115
  117. Artikel 116
  118. Artikel 117
  119. Artikel 118
  120. Artikel 119
  121. Artikel 120
  122. Artikel 121
  123. Artikel 122
  124. Artikel 123
  125. Artikel 124
  126. Artikel 125
  127. Artikel 126
  128. Artikel 127
  129. Artikel 128
  130. Artikel 129
  131. Artikel 130
  132. Artikel 131
  133. Artikel 132
  134. Artikel 129 is van overeenkomstige toepassing.
  135. Artikel 133
  136. Artikel 134
  137. Artikel 135
  138. Artikel 136
  139. Artikel 137
  140. Artikel 138
  141. Artikel 139
  142. Artikel 140
  143. Artikel 141
  144. Artikel 142
  145. Artikel IV
  146. Artikel V
  147. Artikel VI
  148. Artikel IX
  149. Artikel 16 is niet van toepassing ten aanzien van feiten, strafbaar gesteld krachtens het Besluit
  150. Artikel X
  151. Artikel XI
  152. Artikel XII-XVI
  153. Artikel XVII
  154. Artikel XVIII
  155. Artikel XIX
  156. Artikel 81
  157. Artikel 130
  158. Artikel XX
  159. Artikel XXI
  160. Artikel XXIV-XXV
  161. Artikel XXX
  162. Artikel 6 waarborgt het recht van een ieder zijn godsdienst of levensovertuiging vrij te belijden. Het begrip
  163. artikel 7. Dit lid laat de regelgevende organen vrij binnen de kring van hun bevoegdheid voorschriften te
  164. Artikel 8 beschermt het recht tot vereniging. Het bevat de mogelijkheid dat dit recht bij de wet wordt
  165. Artikel 12 biedt bescherming tegen het binnentreden in een woning zonder toestemming van de bewoner.
  166. Artikel 14 omringt het ontnemen of beperken van eigendom met de nodige grondwettelijke waarborgen.
  167. Artikel 19 beoogt hen die arbeid verrichten met een aantal waarborgen te omringen. In het eerste lid wordt
  168. Artikel 21 is gewijd aan de overheidszorg voor de bewoonbaarheid van het land, waarbij ook wordt gedoeld
  169. Artikel 29 maakt het mogelijk in uitzonderlijke omstandigheden bij wet een of meer personen van de
  170. Artikel 37 geeft vervolgens gedetailleerd aan in welke gevallen het koninklijk gezag wordt uitgeoefend door
  171. artikel 53 uitdrukkelijk opgenomen.
  172. artikel 136).
  173. Artikel 76 regelt de hoofdtaak van de Algemene Rekenkamer: zij is belast met het onderzoek van de
  174. artikel 77 opgenomen. Door de voorgeschreven benoemingsprocedure, namelijk een benoeming voor het
  175. Artikel 80 bevat bepalingen over de openbaarheid van de adviezen van de in hoofdstuk 4 genoemde colleges.
  176. Artikel 90 bevat de algemene bepaling dat de regering de ontwikkeling van de internationale rechtsorde
  177. Artikel 92 houdt in, dat bij of krachtens verdrag aan volkenrechtelijke organisaties bevoegdheden tot
  178. Artikel 96 bepaalt dat de regering het Koninkrijk niet in oorlog verklaart dan na voorafgaande toestemming
  179. Artikel 104 verzekert, dat alle heffingen van het Rijk, onder welke benaming ook, op een wettelijke
  180. Artikel 105 bevat voorschriften over de jaarlijkse indiening van voorstellen voor algemene begrotings­
  181. Artikel 109 betreft de rechtspositie, de arbeidsbescherming en de medezeggenschap van alle ambtenaren,
  182. Artikel 110 houdt in, dat de op de overheid rustende verplichting tot openbaarheid van bestuur in een
  183. artikel 112 geeft de wetgever de bevoegdheid geschillen die niet uit burgerlijke rechtsbetrekkingen zijn
  184. Artikel 120 van de geldende Grondwet houdt in de eerste plaats in een verbod van toetsing van de wet aan de
  185. Artikel 124 is een van de belangrijkste bepalingen van hoofdstuk 7. In dit artikel is vastgelegd dat provincies
  186. artikel 129 nagenoeg gelijk aan die voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Wel dient men voor de
  187. Artikel 130 geeft de wetgever de bevoegdheid het actief en passief kiesrecht voor de gemeenteraad toe te
  188. Artikel 134 geeft enkele voorschriften met betrekking tot openbare lichamen voor beroep en bedrijf en
  189. Artikel 136 regelt het beslechten van geschillen tussen de in hoofdstuk 7 bedoelde openbare lichamen.
  190. Artikel 139 bepaalt dat door de Staten-Generaal aangenomen grondwetswijzigingen die door de Koning zijn
  191. Artikel 140 bepaalt dat bestaande wetten en andere regelingen en besluiten die in strijd zijn met een

Proposed changes to this act

No one has proposed a change to this act yet.

How this law is officially changed

Solon does not know this law's official route yet. The proposal is recorded all the same, and the route appears here once its source is added.

191 provisions

Artikel 120

Artikel 120 De rechter treedt niet in de beoordeling van de grondwettigheid van wetten en verdragen.

Propose a change

Artikel 121

Artikel 121 Met uitzondering van de gevallen bij de wet bepaald vinden de terechtzittingen in het openbaar plaats en houden de vonnissen de gronden in waarop zij rusten. De uitspraak geschiedt in het openbaar.

Propose a change

Artikel 122

Artikel 122 1. Gratie wordt verleend bij koninklijk besluit na advies van een bij de wet aangewezen gerecht en met inachtneming van bij of krachtens de wet te stellen voorschriften. 2. Amnestie wordt bij of krachtens de wet verleend. Hoofdstuk 7Provincies, gemeenten, waterschappen, Caribische openbare lichamen en andere openbare lichamen

Propose a change

Artikel 123

Artikel 123 1. Bij de wet kunnen provincies en gemeenten worden opgeheven en nieuwe ingesteld. 2. De wet regelt de wijziging van provinciale en gemeentelijke grenzen.

Propose a change

Artikel 124

Artikel 124 1. Voor provincies en gemeenten wordt de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake hun huishouding aan hun besturen overgelaten. 2. Regeling en bestuur kunnen van de besturen van provincies en gemeenten worden gevorderd bij of krachtens de wet.

Propose a change

Artikel 125

Artikel 125 1. Aan het hoofd van de provincie en de gemeente staan provinciale staten onderscheidenlijk de gemeenteraad. Hun vergaderingen zijn openbaar, behoudens bij de wet te regelen uitzonderingen. 2. Van het bestuur van de provincie maken ook deel uit gedeputeerde staten en de commissaris van de Koning, van het bestuur van de gemeente het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester.

Propose a change

Artikel 126

Artikel 126 Bij de wet kan worden bepaald, dat de commissaris van de Koning wordt belast met de uitvoering van een door de regering te geven ambtsinstructie.

Propose a change

Artikel 127

Artikel 127 Provinciale staten en de gemeenteraad stellen, behoudens bij de wet of door hen krachtens de wet te bepalen uitzonderingen, de provinciale onderscheidenlijk de gemeentelijke verordeningen vast.

Propose a change

Artikel 128

Artikel 128 Behoudens in de gevallen bedoeld in artikel 123, kan de toekenning van bevoegdheden, als bedoeld in artikel 124, eerste lid, aan andere organen dan die, genoemd in artikel 125, alleen door provinciale staten onderscheidenlijk de gemeenteraad geschieden.

Propose a change

Artikel 129

Artikel 129 1. De leden van provinciale staten en van de gemeenteraad worden rechtstreeks gekozen door de Nederlanders, tevens ingezetenen van de provincie onderscheidenlijk de gemeente, die voldoen aan de vereisten die gelden voor de verkiezing van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Voor het lidmaatschap gelden dezelfde vereisten. 2. De leden worden gekozen op de grondslag van evenredige vertegenwoordiging binnen door de wet te stellen grenzen. 3. De artikelen 53, tweede lid, en 59 zijn van toepassing. Artikel 57a is van overeenkomstige toepassing. 4. De zittingsduur van provinciale staten en de gemeenteraad is vier jaren, behoudens bij de wet te bepalen uitzonderingen. 5. De wet bepaalt welke betrekkingen niet gelijktijdig met het lidmaatschap kunnen worden uitgeoefend.De wet kan bepalen, dat beletselen voor het lidmaatschap voortvloeien uit verwantschap of huwelijk en dat het verrichten van bij de wet aangewezen handelingen tot het verlies van het lidmaatschap kan leiden. 6. De leden stemmen zonder last.

Propose a change

Artikel 130

Artikel 130 De wet kan het recht de leden van de gemeenteraad te kiezen en het recht lid van de gemeenteraad te zijn toekennen aan ingezetenen, die geen Nederlander zijn, mits zij tenminste voldoen aan de vereisten die gelden voor ingezetenen die tevens Nederlander zijn.

Propose a change

Artikel 131

Artikel 131 De commissaris van de Koning en de burgemeester worden aangesteld, geschorst en ontslagen op een bij de wet te bepalen wijze. Krachtens de wet kunnen nadere regels worden gesteld over de daarbij te volgen procedures.

Propose a change

Artikel 132

Artikel 132 1. De wet regelt de inrichting van provincies en gemeenten, alsmede de samenstelling en bevoegdheid van hun besturen. 2. De wet regelt het toezicht op deze besturen. 3. Besluiten van deze besturen kunnen slechts aan voorafgaand toezicht worden onderworpen in bij of krachtens de wet te bepalen gevallen. 4. Vernietiging van besluiten van deze besturen kan alleen geschieden bij koninklijk besluit wegens strijd met het recht of het algemeen belang. 5. De wet regelt de voorzieningen bij in gebreke blijven ten aanzien van regeling en bestuur, gevorderd krachtens artikel 124, tweede lid. Bij de wet kunnen met afwijking van de artikelen 125 en 127 voorzieningen worden getroffen voor het geval het bestuur van een provincie of een gemeente zijn taken grovelijk verwaarloost. 6. De wet bepaalt welke belastingen door de besturen van provincies en gemeenten kunnen worden geheven en regelt hun financiële verhouding tot het Rijk. Artikel 132a 1. Bij de wet kunnen in het Caribische deel van Nederland andere territoriale openbare lichamen dan provincies en gemeenten worden ingesteld en opgeheven. 2. De artikelen 124, 125 en 127 tot en met 132 zijn ten aanzien van deze openbare lichamen van overeen­ komstige toepassing. 3. In deze openbare lichamen worden verkiezingen gehouden voor een kiescollege voor de Eerste Kamer.

Propose a change

Artikel 129 is van overeenkomstige toepassing.

Artikel 129 is van overeenkomstige toepassing. 4. Voor deze openbare lichamen kunnen regels worden gesteld en andere specifieke maatregelen worden getroffen met het oog op bijzondere omstandigheden waardoor deze openbare lichamen zich wezenlijk onderscheiden van het Europese deel van Nederland.

Propose a change

Artikel 133

Artikel 133 1. De opheffing en instelling van waterschappen, de regeling van hun taken en inrichting, alsmede de samen­stelling van hun besturen, geschieden volgens bij de wet te stellen regels bij provinciale verordening, voor zover bij of krachtens de wet niet anders is bepaald. 2. De wet regelt de verordenende en andere bevoegdheden van de besturen van de waterschappen, alsmede de openbaarheid van hun vergaderingen. 3. De wet regelt het provinciale en overige toezicht op deze besturen. Vernietiging van besluiten van deze besturen kan alleen geschieden wegens strijd met het recht of het algemeen belang.

Propose a change

Artikel 134

Artikel 134 1. Bij of krachtens de wet kunnen openbare lichamen voor beroep en bedrijf en andere openbare lichamen worden ingesteld en opgeheven. 2. De wet regelt de taken en de inrichting van deze openbare lichamen, de samenstelling en bevoegdheid van hun besturen, alsmede de openbaarheid van hun vergaderingen. Bij of krachtens de wet kan aan hun besturen verordenende bevoegdheid worden verleend. 3. De wet regelt het toezicht op deze besturen. Vernietiging van besluiten van deze besturen kan alleen geschieden wegens strijd met het recht of het algemeen belang.

Propose a change

Artikel 135

Artikel 135 De wet geeft regels ter voorziening in zaken waarbij twee of meer openbare lichamen zijn betrokken. Daarbij kan in de instelling van een nieuw openbaar lichaam worden voorzien, in welk geval artikel 134, tweede en derde lid, van toepassing is.

Propose a change

Artikel 136

Artikel 136 De geschillen tussen openbare lichamen worden bij koninklijk besluit beslist, tenzij deze behoren tot de kennisneming van de rechterlijke macht of hun beslissing bij de wet aan anderen is opgedragen. Hoofdstuk 8Herziening van de Grondwet

Propose a change

Artikel 137

Artikel 137 1. De wet verklaart, dat een verandering in de Grondwet, zoals zij die voorstelt, in overweging zal worden genomen. 2. De Tweede Kamer kan, al dan niet op een daartoe door of vanwege de Koning ingediend voorstel, een voorstel voor zodanige wet splitsen. 3. De Tweede Kamer die wordt gekozen na de bekendmaking van de wet, bedoeld in het eerste lid, over­weegt in tweede lezing het voorstel tot verandering, bedoeld in het eerste lid. Indien deze Tweede Kamer geen besluit neemt over het voorstel, vervalt dit van rechtswege. Zodra zij het voorstel heeft aangenomen, overweegt de Eerste Kamer dit in tweede lezing. De beide kamers kunnen het voorstel tot verandering alleen aannemen met ten minste twee derden van het aantal uitgebrachte stemmen. 4. De Tweede Kamer kan, al dan niet op een daartoe door of vanwege de Koning ingediend voorstel, met ten minste twee derden van het aantal uitgebrachte stemmen een voorstel tot verandering splitsen.

Propose a change

Artikel 138

Artikel 138 1. Voordat de in tweede lezing aangenomen voorstellen tot verandering in de Grondwet door de Koning worden bekrachtigd, kunnen bij de wet: a. de aangenomen voorstellen en de ongewijzigd gebleven bepalingen van de Grondwet voor zoveel nodig aan elkaar worden aangepast; b. de indeling in en de plaats van hoofdstukken, paragrafen en artikelen, alsmede de opschriften worden gewijzigd. 2. Een voorstel van wet, houdende voorzieningen als bedoeld in het eerste lid, onder a, kunnen de kamers alleen aannemen met ten minste twee derden van het aantal uitgebrachte stemmen.

Propose a change

Artikel 139

Artikel 139 De veranderingen in de Grondwet, door de Staten-Generaal aangenomen en door de Koning bekrachtigd, treden terstond in werking, nadat zij zijn bekendgemaakt.

Propose a change

Artikel 140

Artikel 140 Bestaande wetten en andere regelingen en besluiten die in strijd zijn met een verandering in de Grondwet, blijven gehandhaafd, totdat daarvoor overeenkomstig de Grondwet een voorziening is getroffen.

Propose a change

Artikel 141

Artikel 141 De tekst van de herziene Grondwet wordt bij koninklijk besluit bekendgemaakt, waarbij hoofdstukken, paragrafen en artikelen kunnen worden vernummerd en verwijzingen dienovereenkomstig kunnen worden veranderd.

Propose a change

Artikel 142

Artikel 142 De Grondwet kan bij de wet met het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden in overeenstemming worden gebracht. De artikelen 139, 140 en 141 zijn van overeenkomstige toepassing. Additionele artikelen Artikelen I-II (vervallen bij wet van 6 juli 2022, Stb. 333) Artikelen III (vervallen bij wet van 10 juli 1995, Stb. 404)

Propose a change

Artikel IV

Artikel IV (uitgewerkt bij wet van 1 november 2017, Stb. 426)

Propose a change

Artikel V

Artikel V 1. Artikel 137 van de Grondwet zoals dat luidde voor de inwerkingtreding van dit artikel, blijft van kracht ten aanzien van een voorstel tot verandering in de Grondwet waarvan de wet die verklaart dat zij in overweging zal worden genomen, is bekendgemaakt vóór de datum waarop de Tweede Kamer is gekozen die zitting heeft op de datum van inwerkingtreding van dit artikel. 2. Indien een wijziging van artikel 137 van de Grondwet in werking is getreden die ertoe strekt dat de Staten-Generaal in verenigde vergadering een voorstel tot verandering in de Grondwet in tweede lezing overwegen, komt het derde lid van artikel 137 van de Grondwet te luiden: 3. Nadat de Tweede Kamer die wordt gekozen na de bekendmaking van de wet, bedoeld in het eerste lid, is samengekomen, overwegen de Staten-Generaal in verenigde vergadering in tweede lezing het voorstel tot verandering, bedoeld in het eerste lid. Zij kunnen dit alleen aannemen met ten minste twee derden van het aantal uitgebrachte stemmen. Indien zij gedurende de zittingsduur van de in de eerste volzin bedoelde Tweede Kamer geen besluit nemen over het voorstel, vervalt dit van rechtswege. 4. Dit additionele artikel vervalt op een bij wet te bepalen tijdstip, nadat de behandeling van voorstellen tot verandering in de Grondwet als bedoeld in het eerste en het tweede lid is afgerond.

Propose a change

Artikel VI

Artikel VI (vervallen bij wet van 19 oktober 2022, Stb. 410) Artikelen VII-VIII (vervallen bij wet van 10 juli 1995, Stb. 404)

Propose a change

Artikel 16 is niet van toepassing ten aanzien van feiten, strafbaar gesteld krachtens het Besluit

Artikel 16 is niet van toepassing ten aanzien van feiten, strafbaar gesteld krachtens het Besluit Buitengewoon Strafrecht.

Propose a change

Artikel X

Artikel X (vervallen bij wet van 10 juli 1995, Stb. 404)

Propose a change

Artikel XI

Artikel XI (vervallen bij Rijkswet van 6 oktober 1999, Stb. 454)

Propose a change

Artikel XII-XVI

Artikel XII-XVI (vervallen bij wet van 10 juli 1995, Stb. 404)

Propose a change

Artikel XVII

Artikel XVII (vervallen bij wet van 25 februari 1999, Stb. 135)

Propose a change

Artikel XVIII

Artikel XVIII (vervallen bij wet van 10 juli 1995, Stb. 404)

Propose a change

Artikel XIX

Artikel XIX Het formulier van afkondiging, vastgesteld bij artikel 81 en de formulieren van verzending en kennisgeving, vastgesteld bij de artikelen 123, 124, 127, 128 en 130 van de Grondwet naar de tekst van 1972, blijven van kracht totdat daarvoor een regeling is getroffen.

Propose a change

Artikel 81

Artikel 81 Het formulier van afkondiging der wetten is het volgende: «Wij» enz. «Koning der Nederlanden,» enz. «Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: «Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat» enz. (De beweegredenen der wet.) «Zo is het, dat Wij, de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze» enz. (De inhoud der wet.) «Gegeven», enz. Ingeval een Koningin regeert of het Koninklijk gezag door een Regent of door de Raad van State wordt waargenomen, wordt de daardoor nodige wijziging in dit formulier gebracht.

Propose a change

Artikel 130

Artikel 130 De Koning doet de Staten-Generaal zo spoedig mogelijk kennis dragen, of Hij een voorstel van wet, door hen aangenomen, al dan niet goedkeurt. Die kennisgeving geschiedt met een der volgende formulieren: «De Koning bewilligt in het voorstel.» of: «De Koning houdt het voorstel in overweging.»

Propose a change

Artikel XX

Artikel XX (vervallen bij Rijkswet van 10 juli 1995, Stb. 402)

Propose a change

Artikel XXI

Artikel XXI (vervallen bij Rijkswet van 6 oktober 1999, Stb. 454) Artikelen XXII-XXIII (vervallen bij wet van 10 juli 1995, Stb. 404)

Propose a change

Artikel XXIV-XXV

Artikel XXIV-XXV (vervallen bij wet van 25 februari 1999, Stb. 135) Artikelen XXVI-XXIX (vervallen bij wet van 10 juli 1995, Stb. 404)

Propose a change

← Find another law